Historia Baptystów

Baptyści RP – logo

BAPTYŚCI W ŚWIECIE

Ruch baptystyczny powstał na początku XVII w. w Anglii w wyniku połączenia prześladowanych przez ówczesne władze brytyjskich purytan z anabaptystami. Przyjmuje się, że pierwszy zbór baptystów został założony w Anglii przez prawnika i teologa Thomasa Helwysa (1570 – 1616) już w 1612r.

Nazwa pochodzi od greckiego słowa baptidzein, oznaczającego „zanurzać” lub „chrzcić”, gdyż praktyka chrztu – podobnie jak wśród pierwszych chrześcijan – dotyczy osób dorosłych, które są świadome tego aktu. Podobnie jak większość przedstawicieli nurtu protestanckiego, baptyści akcentują nadrzędną rolę Pisma Świętego jako objawionego Słowa Bożego i wyznają tzw. „zasadę 5 Sola” [Tylko Pismo, tylko Wiara, tylko Łaska, tylko Chrystus, tylko Bogu chwała], stanowiącą podstawę reformacyjnej teologii protestanckiej.

Do końca XVIII w. społeczności baptystyczne nie przejawiały znaczącej dynamiki wzrostu. Większość zborów występowała wtedy w Anglii i w kilku koloniach brytyjskich, powoli rozprzestrzeniając się na Jamajkę, Kanadę i Bahamy. Intensywny rozwój nurtu i jego działalności misyjno – społecznej nastąpił dopiero w XIX w. w USA podczas tzw. „Drugiego Wielkiego Przebudzenia”, które rozpoczęło m.in. kampanię przeciwko niewolnictwu oraz korupcji występującej powszechnie w południowych stanach. W tym okresie, dzięki intensywnej działalności ewangelizacyjnej, baptyści zakładają zbory m.in. w Indiach, w Europie oraz w Afryce.

 

BAPTYŚCI W POLSCE

Kaplica Kościoła Chrześcijan Baptystów w Tczewie

Na ziemiach polskich ruch baptystyczny pojawił się w drugiej połowie XIX w. w granicach Królestwa Kongresowego. Przyjmuje się, że chrzest wodny niemieckiego duchownego Gottfryda Fryderyka Alfa i jego działalność pastorska po ukończeniu seminarium baptystycznego w Hamburgu w 1859r. dała początek polskiemu baptyzmowi. Choć na początku większość wierzących stanowili Niemcy zamieszkujący polskie tereny, to wkrótce do baptystów zaczęli przyłączać się Polacy. W okresie międzywojennym (1921) podczas zjazdu zborów wyodrębniono z niemieckiej denominacji baptystycznej nowy związek wyznaniowy, skupiający baptystów pochodzenia słowiańskiego. Prezesem organizacji nazwanej Związkiem Zborów Słowiańskich Baptystów (dalej: ZZSB) w Polsce został w kaznodzieja Jan Petrasz. W latach 1923 – 1927 próbowano bezskutecznie stworzyć wspólnotę ze Związkiem Ewangelicznych Chrześcijan. Powstała organizacja pod nazwą Związek Słowiańskich Zborów Ewangelicznych Chrześcijan i Baptystów, jednak z powodu konfliktu i podziału ostatecznie rozpadła się w 1927r. 10 lat później ZZSB połączył się z Unią Zborów Baptystów Języka Niemieckiego, tworząc wspólny Kościół Ewangeliczno – Baptystyczny w RP.

zxvzvzvzvxzvxzvx
Widok wnętrza kaplicy Kościoła Chrześcijan Baptystów.

Wybuch II Wojny Światowej doprowadził do likwidacji wielu stowarzyszeń i związków religijnych. Zbory, które należały wcześniej do Związku Zborów Słowiańskich Baptystów, zostały dekretem niemieckich władz w 1942r. włączone do Związku Nieniemieckich Ewangelicko – Wolnokościelnych Zborów. Z kolei na terenach pozostającymi pod wpływem ZSRR decyzją Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego tamtejsze zbory baptystów, które były zrzeszone w ZZSB i które niejednokrotnie doświadczały represji, zostały wcielone do Ogólnozwiązkowej Rady Ewangelicznych Chrześcijan Baptystów. Rok po zakończeniu działań wojennych, 5 maja 1946r., decyzją Ministra Administracji Publicznej Polski Kościół Chrześcijan Ewangelicznych Baptystów zyskał w Polsce uznanie prawne. W okresie Polski Ludowej liczba wiernych wzrastała – w roku 1945 liczba ta wynosiła ok. 1800 osób, natomiast w 1986r. baptystów w Polsce było już ponad 6000 osób skupionych w 129 zborach. Należy także zauważyć, że w tym okresie władze PRL  próbowały wielokrotnie inwigilować kościół – obawiano się przepływu literatury religijnej do ZSRR, gdyż Polskę uważano za kraj tranzytowy na drodze z USA.

 

BAPTYŚCI DZISIAJ

Obecnie Kościół Chrześcijan Baptystów w RP liczy ok. 5300 członków. Konstytucja Rzeczypospolitej Polski gwarantuje KChB swobodę prowadzenia działalności religijnej i społecznej, a jego status prawny jest uregulowany ustawą z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Chrześcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej. Kościół jest ponadto członkiem Polskiej Rady Ekumenicznej oraz posiada własną niepubliczną uczelnię – Wyższe Baptystyczne Seminarium Teologiczne w Warszawie kształcącą na poziomie licencjatu. We Wrocławiu istnieją trzy zbory baptystyczne.